Odpowiedzialność za posiadanie narkotyków zależy nie tylko od masy zabezpieczonej substancji. Znaczenie mają jej rodzaj i czystość, przeznaczenie, sposób przechowywania, okoliczności ujawnienia oraz sytuacja sprawcy. Art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii pozwala w określonych przypadkach umorzyć postępowanie, ale nie ustanawia automatycznej „dozwolonej ilości”.
Spis treści
Co obejmuje art. 62 ustawy?
Kto wbrew przepisom ustawy posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega odpowiedzialności karnej. Typ podstawowy jest zagrożony karą pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość, zagrożenie wynosi od roku do 10 lat. W wypadku mniejszej wagi możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
Ustawa nie podaje jednej tabeli gramów przesądzającej o kwalifikacji. Sądy oceniają m.in. liczbę możliwych porcji, rodzaj i czystość substancji oraz całokształt zdarzenia.
Co oznacza posiadanie?
W prawie karnym pojęcie posiadania jest rozumiane szerzej niż własność cywilna. Istotne jest faktyczne władztwo nad substancją i możliwość dysponowania nią, nawet przez krótki czas. Każdorazowo trzeba jednak wykazać świadomość i zamiar odnoszący się do posiadania konkretnej substancji.
Obrona może dotyczyć m.in. braku świadomości, braku realnego władztwa, sposobu zabezpieczenia dowodu albo identyfikacji substancji. Sama obecność narkotyku w mieszkaniu lub pojeździe, z którego korzysta kilka osób, nie rozstrzyga jeszcze odpowiedzialności konkretnej osoby.
Kiedy możliwe jest umorzenie z art. 62a?
Postępowanie można umorzyć, jeżeli substancja była w ilości nieznacznej, przeznaczonej na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień społecznej szkodliwości. Przepis może zostać zastosowany także przed formalnym wszczęciem dochodzenia lub śledztwa.
Wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Art. 62a daje organowi możliwość, a nie obowiązek umorzenia. Okoliczności wskazujące na udzielanie, sprzedaż lub przygotowanie dystrybucji przemawiają przeciwko jego zastosowaniu.
Wypadek mniejszej wagi a art. 62a
Wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 jest kwalifikacją prawną czynu i nadal może zakończyć się skazaniem. Art. 62a jest natomiast podstawą umorzenia postępowania. Są to różne instytucje, choć przy ich ocenie mogą mieć znaczenie podobne okoliczności, takie jak ilość, przeznaczenie i stopień społecznej szkodliwości.
Jakie dowody należy sprawdzić?
Kluczowe są protokoły przeszukania i zatrzymania rzeczy, sposób pakowania i opis zabezpieczonego materiału, opinia laboratoryjna określająca rodzaj i masę substancji, ciąg przechowywania dowodu, wyjaśnienia oraz dane z telefonu lub komunikatorów, jeżeli zostały legalnie pozyskane.
Przy przeszukaniu warto zwrócić uwagę na podstawę czynności, pouczenia i możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu. Podejrzany ma prawo do obrony i nie musi dostarczać dowodów przeciwko sobie.
Co zrobić po zatrzymaniu?
Należy zachować spokój, ustalić swój status procesowy i skorzystać z prawa do kontaktu z obrońcą. Nie warto składać pochopnych wyjaśnień bez znajomości akt i wyników badań. Jednocześnie nie wolno niszczyć, ukrywać ani uzgadniać dowodów.
Jeżeli problem wiąże się z uzależnieniem lub szkodliwym używaniem substancji, dobrowolne podjęcie leczenia może mieć znaczenie praktyczne, choć nie gwarantuje określonego rozstrzygnięcia.
Podstawa prawna: art. 62–62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii – oficjalny tekst w ELI.
Powiązane poradniki i usługi
- Prawo karne – pomoc adwokata w Radomiu
- Zatrzymanie i przesłuchanie – prawa podejrzanego
- Warunkowe umorzenie postępowania
Stan prawny: 26 sierpnia 2026 r. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej udzielonej po analizie konkretnej sprawy.
