Posiadanie środka odurzającego lub substancji psychotropowej bez wymaganej podstawy jest w Polsce przestępstwem. Odpowiedzialność nie jest ograniczona do posiadania „na sprzedaż”. Także niewielka ilość przeznaczona na własny użytek może prowadzić do postępowania karnego, choć w określonych okolicznościach ustawa pozwala je umorzyć.
Kary przewidziane w art. 62
W typie podstawowym posiadanie jest zagrożone karą pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość środków lub substancji, kara wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności. W wypadku mniejszej wagi możliwa jest grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Ustawa nie wskazuje jednej liczby gramów, od której ilość staje się „znaczna” albo „nieznaczna”. Ocena zależy m.in. od rodzaju i ilości substancji, liczby możliwych porcji, jej przeznaczenia i pozostałych okoliczności sprawy. Znaczenie mają także sposób zapakowania, znalezione przedmioty, korespondencja oraz wyniki opinii biegłego.
Kiedy możliwe jest umorzenie na podstawie art. 62a?
Postępowanie można umorzyć, nawet przed formalnym wszczęciem, jeżeli łącznie:
- chodzi o ilość nieznaczną;
- substancja była przeznaczona na własny użytek sprawcy;
- wymierzenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości.
Jest to możliwość, a nie obowiązek organu. Samo twierdzenie o własnym użytku nie przesądza wyniku. Trzeba odnieść się do całego materiału dowodowego i wykazać, dlaczego karanie w konkretnej sprawie byłoby niecelowe.
Co ma znaczenie dla obrony?
Podstawowe pytania dotyczą tego, czy zabezpieczona substancja rzeczywiście należała do podejrzanego, czy miał nad nią faktyczne władztwo i świadomość jej posiadania, czy przeszukanie i zabezpieczenie dowodów przeprowadzono prawidłowo oraz jaka była ilość i czystość substancji.
Nie należy składać pochopnych wyjaśnień bez znajomości zarzutów i dowodów. Osoba zatrzymana ma prawo do obrońcy, odmowy składania wyjaśnień i odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania. Zabezpieczone telefony i inne nośniki mogą mieć istotne znaczenie dla oceny przeznaczenia substancji.
Zmiana ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wchodząca w życie 27 sierpnia 2026 r. dotyczy przede wszystkim organizacji leczenia substytucyjnego i nie zmienia opisanych zasad odpowiedzialności z art. 62 i 62a.
Podstawa prawna:art. 62 i art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
