Otrzymanie wypowiedzenia albo oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia nie oznacza, że decyzji pracodawcy nie można zakwestionować. Trzeba jednak działać szybko: w sprawach pracowniczych termin na wniesienie odwołania jest krótki i co do zasady wynosi 21 dni.
Ile czasu ma pracownik?
Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma wypowiadającego umowę. Taki sam 21-dniowy termin obowiązuje przy żądaniu przywrócenia do pracy lub odszkodowania po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia oraz po wygaśnięciu umowy.
Termin liczy się od dnia skutecznego doręczenia oświadczenia pracodawcy, a nie od dnia, w którym stosunek pracy faktycznie ustanie. Nie warto więc czekać do końca okresu wypowiedzenia.
Jeżeli termin został przekroczony bez winy pracownika, możliwe jest złożenie wniosku o jego przywrócenie. Wniosek trzeba złożyć w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia i równocześnie dokonać czynności, której termin dotyczył, czyli najczęściej wnieść pozew. Samo powołanie się na trudną sytuację nie wystarcza – brak winy trzeba uprawdopodobnić.
Co można zakwestionować?
W zależności od rodzaju umowy i sposobu zakończenia zatrudnienia znaczenie mogą mieć m.in.:
- brak rzeczywistej, konkretnej lub uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia, gdy prawo wymaga jej wskazania;
- naruszenie wymaganej formy albo trybu konsultacji;
- pominięcie szczególnej ochrony pracownika;
- brak przesłanek do rozwiązania umowy w trybie dyscyplinarnym;
- dyskryminacyjny albo odwetowy motyw działania pracodawcy.
Sąd bada nie tylko treść pisma, lecz także rzeczywisty przebieg zdarzeń. Dlatego już po otrzymaniu wypowiedzenia warto zabezpieczyć umowę, aneksy, regulaminy, korespondencję, oceny pracy i dane świadków.
Przywrócenie do pracy czy odszkodowanie?
W zależności od podstawy prawnej i okoliczności pracownik może żądać uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, przywrócenia do pracy albo odszkodowania. W niektórych sytuacjach sąd może zasądzić odszkodowanie zamiast przywrócenia, jeżeli powrót do pracy byłby niemożliwy lub niecelowy. Wybór roszczenia powinien uwzględniać nie tylko emocje, ale również sytuację zawodową, przebieg konfliktu i możliwość dalszej współpracy.
Co zrobić po otrzymaniu pisma?
Najbezpieczniej zanotować datę doręczenia, niezwłocznie zgromadzić dokumenty i ustalić ostatni dzień terminu. Podpis pracownika na wypowiedzeniu zwykle potwierdza odbiór, a nie zgodę z jego treścią. Odmowa podpisania pisma nie musi więc powstrzymać biegu terminu.
Podstawa prawna:art. 44–45, art. 56 oraz art. 264–265 Kodeksu pracy.
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
